Ogólny

ZASIĘGNIJ JĘZYKA! Skąd wziął się język polski? cz. 2: My, Słowianie

Slavic europe

W większości opracowań językoznawczych przyjmuje się, że języki bałtyckie i słowiańskie, zanim ostatecznie się usamodzielniły, tworzyły wspólnotę kulturowo-językową zwaną wspólnotą bałto-słowiańską. W trakcie rozpadu językowej wspólnoty praindoeuropejskiej jeden z odłamów tej wspólnoty reprezentujący tzw. kulturę ceramiki sznurowej (2000 lat p.n.e.) osiadł na obszarach między Odrą a dorzeczem Oki, nawarstwiając się na zamieszkałą tam ludność praugrofińską tzw. kulturę ceramiki grzebykowej. Na skutek przemieszania się tych dwóch zespołów kulturowych i językowych, wykształcił zespół językowo-etniczny, obejmujący późniejsze plemiona bałtyckie i słowiańskie.

 

Bałto-słowiańska wspólnota językowa

W większości opracowań językoznawczych przyjmuje się, że języki bałtyckie i słowiańskie, zanim ostatecznie się usamodzielniły, tworzyły wspólnotę kulturowo-językową zwaną wspólnotą bałto-słowiańską. W trakcie rozpadu językowej wspólnoty praindoeuropejskiej jeden z odłamów tej wspólnoty reprezentujący tzw. kulturę ceramiki sznurowej (2000 lat p.n.e.) osiadł na obszarach między Odrą a dorzeczem Oki, nawarstwiając się na zamieszkałą tam ludność praugrofińską tzw. kulturę ceramiki grzebykowej. Na skutek przemieszania się tych dwóch zespołów kulturowych i językowych, wykształcił zespół językowo-etniczny, obejmujący późniejsze plemiona bałtyckie i słowiańskie.

Ten wspólny okres rozwojowy języków bałtyckich (litewski, łotewski, staropruski) i słowiańskich określamy nazwą wspólnoty językowej bałto-słowiańskiej. Okres tej wspólnoty trwał od około 2000 do 1500 r. p.n.e. Około 1800-1500 p.n.e. na terenie bałtosłowiańskiej od zachodu (z Niemiec Środkowych) zaczyna nawarstwiać się ludność tzw. kultury łużyckiej. W okresie między 1500 a 1300 r p.n.e. obejmuje ona obszar w dorzeczu Odry i Wisły, sięgając aż poza Bug. Zaś na południu przekracza Sudety, Karpaty, zajmuje północne Czechy, Morawy i Słowiańszczyznę, aż po Dunaj. W ten sposób dochodzi do stopniowego, trwającego mniej więcej do V, IV w. p.n.e. rozpady wspólnoty bałtosłowiańskiej na dwa odłamy:

 

    1. Prabałtycki, który nie uległ wpływom kultury łużyckiej, złożyły się na niego elementy kultury sznurowej i grzebykowej.

    2. Prasłowiański, który powstał w wyniku skrzyżowania się plemion bałtosłowiańskich z przedstawicielami kultury łużyckiej, złożyły się na niego elementy kultury sznurowej, grzebykowej i łużyckiej.

     

Wspólnota prasłowiańska

Po rozbiciu bałtosłowiańskiej wspólnoty kulturowej słowiański zespół etniczny stopniowo objął swym zasięgiem tereny między Odrą a Bugiem, Karpatami a Bałtykiem oraz nad Prypecią i środkowym Dniestrem. Można przyjąć, że proces tych migracji rozpoczął się około VI w. p.n.e. w okresie III w. p.n.e. do III w. n.e. zespół ten osiągnął stosunkowo największy stopień zwartości, by w ciągu 3 kolejnych wieków ostatecznie podzielić się na 3 podstawowe zespoły:

    1. Zachodniosłowiański

    2. Wschodniosłowiański

    3. Południowosłowiański

     

Slavic europe

Słowianie zachodni (kolor jasnozielony)      Słowianie wschodni (kolor ciemnozielony)      Słowianie południowi (kolor granatowy)

Źródło: wikipedia

Cały ten okres od VI w. p.n.e. do IV w. n.e. określamy mianem Wspólnota Prasłowiańska. W obrębie Wspólnoty Prasłowiańskiej posługiwało się językiem prasłowiańskim.

Grupy dialektów słowiańskich

Od II w. n.e. rozpoczyna się w Europie okres wędrówek ludów. Zapoczątkowują migrację plemion germańskich. Następną falę migracji plemion Indioneuropejskich spowodowały najazdy ludów turko-tatarskich od IV w. n.e. do VI w. n.e. Kolejny czynnik powodujący migrację to rozpad Imperium Rzymskiego. Zjawiska te wpłynęły na znaczne rozluźnienie wspólnoty prasłowiańskiej i ostateczne je rozbicie. Wyróżniamy 3 fazy wędrówek Prasłowian, w wyniku których wyłoniły się nowe dialekty prasłowiańskie.

Faza I – początkowa Wyodrębniają się 2 podstawowe dialekty prasłowiańskie: wschodni i zachodni.

Faza II  – Doprowadziła się do pogłębienia tego podziału i wyodrębnienia słowiańszczyzny wschodniej i zachodniej.

Faza III – końcowa Przebiegła w kierunku południowym ze wschodnich i zachodnich siedzib Prasłowian.

Migracje Słowian na Bałkany doprowadziły do ukształtowania się Słowiańszczyzny południowej. Należy przyjąć, że w VII w. n.e. zarysowane były 3 terytorialno-językowe zespoły słowiańskie: zachodni, wschodni i południowy. W IX w. układ ten został nieco zmieniony. Migracje Madziarów oraz ekspansja niemiecka wzdłuż Dunaju z Bawarii odcięły przodków dzisiejszych Czechów i Słowaków od grupy Słowian Południowych. Z tego powodu język czeski i słowacki zaliczamy do grupy języków zachodniosłowiańskich, choć pierwotnie dialekty stanowiące ich podstawę należały do grupy południowo-słowiańskiej.

Grupa zachodniosłowiańska

Okres od VII do X w. n.e. to faza wewnętrznego różnicowania się grupy zachodniosłowiańskiej. Dzieli się ona na 3 podstawowe grupy etniczno-językowe: lechicką, łużycką (kontynuują je języki – górnołużycki i dolnołużycki) oraz czesko-słowacką (kontynuowana przez języki – czeski i słowacki). Na grupę lechicką składały się 3 zespoły plemienne:

    1. Połabski – plemiona żyjące między dolną Łabą a Odrą

    2. Pomorski – plemiona słowińskie i kaszubskie

    3. Polski – obejmujący plemiona Polan, Mazowszan, Ślężan i Wiślan

     

     

Dialekty połabskie zaginęły do XVIII w. w wyniku wielowiekowej germanizacji. Podobnie dialekty słowińskie – ostatecznie wyginęły w XX w. Dialekty kaszubskie znalazły wsparcie w rozwijającej się polszczyźnie i do dziś występują na terenie Pomorza Gdańskiego.

Pojęcie języka prasłowiańskiego

Język prasłowiański nie był tworem jednorodnym, a raczej zespołem wspólnych cech pierwotnie bliskich sobie dialektów plemiennych. Język prasłowiański nie jest nam znany z bezpośrednich przekazów, ponieważ najstarsze zabytki słowiańskie pochodzą dopiero z 2 poł. IX w. i zachowały się tylko w odpisach z X i XI w., a więc pochodzą z okresu, w którym wspólnota prasłowiańska już nie istniała.

jŻzyk polski cz. 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jesteśmy obecni w całej Polsce

Sprawdź w jakich miastach posiadamy nasze placówki. Wybierz miasto, w którym szukasz korepetycji i zapisz się on-line, zadzwoń lub odwiedź nas osobiście.

  • Korepetycje Bielsko Biała Bielsko Biała
  • Korepetycje Ciechanów Ciechanów
  • Korepetycje Elbląg Elbląg
  • Korepetycje GdańskGdańsk
  • Korepetycje Gdańsk ChełmGdańsk (Chełm)
  • Korepetycje KaliszKalisz
  • Korepetycje KatowiceKatowice
  • Korepetycje KętrzynKętrzyn
  • Korepetycje KielceKielce
  • Korepetycje KoninKonin
  • Korepetycje KrotoszynKrotoszyn
  • Korepetycje OlsztynOlsztyn
  • Korepetycje OstrowiecOstrowiec Św
  • Korepetycje PiłaPiła
  • Korepetycje PruszkówPruszków
  • Korepetycje SanokSanok
  • Korepetycje SzczytnoSzczytno
  • Korepetycje ToruńToruń
  • Korepetycje Warszawa BemowoWarszawa Bemowo
  • Korepetycje Warszawa TargówekWarszawa Targówek
  • Korepetycje Warszawa UrsusWarszawa Ursus
  • Korepetycje Warszawa UrsynówWarszawa Ursynów
  • Korepetycje Warszawa WilanówWarszawa Wilanów
  • Korepetycje ZamośćZamość

Popularne tematy